Franciscus Gasthuis

De vervangende nieuwbouw van Franciscus Gasthuis fase 1 betreft een nieuw ziekenhuisgebouw van circa 19.600 m² bvo, direct naast en gekoppeld aan het bestaande ziekenhuis in Rotterdam. De realisatie startte in 2023 en de nieuwbouw is op 11 mei 2026 opgeleverd. In het gebouw zijn drie belangrijke zorgfuncties samengebracht: het Spoedplein Rotterdam Noord, het Operatie & Interventie Centrum en het Vrouw & Kind Centrum.

Het project kende een hoge technische complexiteit. Tijdens de bouw bleef het bestaande ziekenhuis operationeel. Daardoor vormden continuïteit van de zorg en beperking van hinder, geluid en trillingen belangrijke randvoorwaarden. Ook de ondergrond was een bijzondere uitdaging. Het gebouw staat op een voormalige stortlocatie met omvangrijke puinlagen. Daarnaast waren duurzaamheid, flexibiliteit en toekomstbestendigheid belangrijke uitgangspunten voor het ontwerp.

ABT was van 2020 tot en met 2026 verantwoordelijk voor de advisering en het ontwerp op het gebied van constructies en geotechniek, aangevuld met bouwfysische en akoestische advisering. Deze disciplines maakten integraal onderdeel uit van het multidisciplinaire ontwerpteam.

ABT bepaalde onder meer de uitgangspunten voor de constructie, fundering, bouwput, grondwerk en bemaling. Aanvullend onderzoek en een funderingsboorproef leidden tot een trillingsarme funderingsoplossing, passend bij de puinhoudende ondergrond en het naastgelegen operationele ziekenhuis. Voor bouwfysica en akoestiek stelde ABT ontwerpuitgangspunten en delen van het Programma van Eisen op. Daarbij zijn onder meer daglicht, thermisch comfort, privacy, omgevingsgeluid, interne akoestiek en installatiegeluid onderzocht. Tijdens de uitvoering beoordeelde ABT detailleringen, tekeningen, uitvoeringsvoorstellen en opleveringsmetingen.

Vanuit bouwfysica is er specifiek onderzoek gedaan naar uitzicht (beleving) vanuit de bedkamers. Daarnaast is er veel aandacht besteed aan geluidswering in verband met de aanwezige autowegen.

#BetonReinvented

Samenvatting op hoofdlijnen

Wat was de uitdaging?

Voor de vervangende nieuwbouw van het Franciscus Gasthuis was een flexibele, toekomstbestendige draagconstructie gewenst. De prefab betonnen gevelelementen zijn daarbij dragend uitgevoerd en vormen een belangrijk onderdeel van het stabiliteitssysteem en de geluidswering dankzij de massa. Tegelijkertijd moest de milieu-impact van de betonconstructie worden beperkt.

Welke oplossing is toegepast? / Welke innovatie is er toegepast?

Al vroeg in de ontwerpfase zijn er duurzaamheidsanalyses uitgevoerd om de milieu-impact van de prefab gevel te bepalen. Ook is onderzoek gedaan naar een haalbare betonsamenstelling die enerzijds emissies beperkt en anderzijds aansluit bij de mogelijkheden van prefab productielijnen. Zodoende is tot een mengsel gekomen met een emissie van 220 kg kg CO₂-eq./m³, ca. 30% lager dan traditioneel prefab beton. In de uitvoeringsfase is vervolgens door de hoofdconstructeur getoetst of het geleverde beton daadwerkelijk voldeed aan de milieuprestatie-eisen.

Wat is er bereikt? Wat is het resultaat?

Door de draagfunctie, stabiliteit en gevel te combineren ontstaat een efficiënte constructie met minder afzonderlijke constructieve onderdelen. Prefabricage maakt bovendien gecontroleerde productie en een snelle montage op de bouwplaats mogelijk. Dat gecombineerd met de duurzaamheidsambities maakt dit tot een mooi voorbeeld van duurzamer prefab beton.

Wat kunnen anderen hiervan leren?

Het project laat zien dat duurzamer prefab beton mogelijk is zonder veel concessies. Dit vraagt wel om vroege afstemming tussen constructeur, architect, aannemer en prefab-leverancier. Ook laat het zien dat toetsing van het geleverde beton aan de milieuprestatie-eisen essentieel is om doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid te borgen.

Technische details

Technische rijpheid, TRL-niveau: 9

Marktstatus: Gerealiseerd

CO₂-reductie: 100.000 kg CO₂

Sector: Utiliteitsbouw

Overige specificaties: Borging doelstellingen.

Circulariteit: 20% granulaat