Bensdorp, Bussum

LEVS architecten werkt sinds 2004 aan projecten in Bussum Spoorzone Zuid. De ontwikkeling van de Bensdorpfabriek is de laatste stap in de transformatie van dit gebied waarbij deze ooit ontoegankelijke plek aan het spoor in een bijzonder woon-, werk- en cultuurgebied verandert.

Bij het ontwerp van Bensdorp zijn het industriële karakter en de betekenis van Bensdorp voor Bussum leidend. In de loop van de geschiedenis veranderde het complex elke 10 jaar ingrijpend. Het fabrieksproces was onverbiddelijk, er werden karakteristieke gebouwen neergezet maar ook weer gesloopt en nieuwe bijgebouwd, in de laatste periode vooral dichte stalen hallen.

Nadat de productie van chocola in 2002 werd gestopt waren nog steeds karakteristieke elementen herkenbaar maar ook grote delen gesloopt of onherstelbaar verminkt. De laatste 10 jaar heeft de leegstand een verwoestend effect gehad. Het behoud van de karakteristiek en de ziel van Bensdorp vroeg daarom een onorthodoxe benadering. Met een niet dogmatische maar zorgvuldige aanpak is met zowel restauratie, transformatie, reconstructie en nieuwbouw het complex van Bensdorp opnieuw tot leven gebracht.

Waar mogelijk bleven de historische gebouwen behouden en kregen ze een nieuwe invulling. De buitenkant van het Brosgebouw is grotendeels in originele staat hersteld, maar het nieuwe gebruik met zes lofts vroeg ook een nieuw gezicht. Voor elke loft maakte LEVS samen met de koper een individueel ontwerp, dat optimaal gebruik maakt van de 166 tot 200 m² vloeroppervlak en 3 tot 4,40 m plafondhoogte. De begane grond met filigranen kolommen en de kelder met de kolossale steunpilaren bieden ruimte voor commerciële functies.

Het markante hoofdgebouw langs het spoor, dat nog maar 20 jaar geleden deels gesloopt werd, is gereconstrueerd. Daarbij zijn de karakteristieke elementen zoals de kronen, sluitstenen, gevelankers, spuwers en rozetten hergebruikt. De ziel van dit voor Bussum zo onmiskenbare gebouw blijft zo bestaan. Het restant van de oude markante schoorsteen, die een aantal jaren geleden na een zware storm instortte, heeft een markante plek gekregen aan de nieuwe entree vanaf de Nieuwe Spiegelstraat waar hij ons aan de broosheid van industrieel erfgoed herinnert.

Aan de centrumzijde wordt met nieuwbouw het Bensdorpcomplex afgemaakt. Deze nieuwbouw ademt de geest van de Bensdorpgeschiedenis. Hiermee wordt de tijdlijn van verandering, aanvulling en vernieuwing doorgezet. Nu niet meer voor het maken van chocola, maar als plek om te wonen, werken, voor cultuur en verblijf.

In 2019 ging onze opdrachtgever en aannemer failliet. De grootste bouw- en restauratiewerkzaamheden waren gedaan, maar de finishing touch miste: de inrichting van het terrein, de toegangspoort en de afwerking rondom. Toch bleek als snel dat de verschillende kleine en grote eigenaren, en ook LEVS, niet op wilden geven. Beetje bij beetje komt het einde nu in zicht: het gerestaureerde Brosgebouw, de industriële panden met zwarte balkons en Brooklyn-achtige geveltrappen, de cortenstalen loods en de bloemrijke openbare ruimte ertussen.

Klik hier voor meer over de geschiedenis van het ontwerptraject.

Expertise: Architecture Features or Specials: Renovation