Thermisch actieve leemvloeren

Aanleiding en probleemstelling

De toepassing van houtbouw en andere biobased bouwmethoden neemt snel toe vanwege hun lage CO₂‑impact. Een belangrijk knelpunt van deze lichte constructies is echter het gebrek aan thermische massa, waardoor gebouwen sterk afhankelijk blijven van installaties voor verwarming en koeling. De gangbare oplossing – betonkernactivering – levert wel massa, maar past slecht bij circulaire ambities vanwege de hoge milieu‑impact van beton.

 Leemvloeren worden internationaal (o.a. Oostenrijk en Duitsland) al jaren toegepast als constructief vloersysteem. Deze vloeren zijn bewezen robuust en kenmerken zich door een hoge thermische massa, goede akoestische prestaties en vochtregulerend vermogen. Nieuw is de actieve inzet van deze massa voor verwarming en koeling; leemvloeren zijn tot op heden niet thermisch geactiveerd toegepast en ook nog niet gerealiseerd in Nederland. Dit project adresseert de vraag: hoe kan een internationaal bewezen leemvloersysteem thermisch actief worden ingezet als circulair alternatief voor betonkernactivering, passend binnen de Nederlandse bouwpraktijk? Oftewel op zijn Gronings: ‘klaaikernactivering’.

 Daarnaast richten we ons op regionale verankering: inzet van lokaal beschikbare klei/leem uit Groningen/Noord‑Nederland én een decentrale, kleinschalige productie (bijv. in leegstaande agrarische schuren of tijdelijke productielocaties). Dit beperkt transport, wordt leegstand benut, regionale werkgelegenheid gestimuleerd en de milieubelasting verder gereduceerd. De innovatie sluit direct aan bij regionale opgaven rond circulariteit, netcongestie, installatiearme gebouwen en opschaalbare verduurzaming.

Samenvattend wordt met dit project het volgende gerealiseerd:

·         Het verduurzamingsproces wordt versneld en vereenvoudigd door integratie van thermische massa en klimaatfunctie in één biobased vloersysteem, waardoor installatiecomplexiteit en faalkosten afnemen.

·         Er wordt een duurzame, biobased en circulaire oplossing toegepast door gebruik van leem, hout en lokaal beschikbare klei, met een sterke reductie van materiaalgebonden CO₂‑uitstoot.

·         Gebruikers profiteren van een stabiel en comfortabel binnenklimaat met minder installaties, lagere onderhoudslast en minder overlast in gebruik.

·         De eindgebruiker wordt betrokken via toetsing van comfortbeleving en toepasbaarheid tijdens de validatie en demonstratie van het systeem.

·         De innovatie is toekomstbestendig, doordat zij geschikt is voor lage‑temperatuursystemen, installatiearme gebouwen en veranderende energie‑ en gebruikseisen.

·         Het concept is opschaalbaar en regionaal toepasbaar, dankzij bewezen bouwprincipes, lokale grondstoffen en decentrale productie in bestaande faciliteiten.

Doelstelling en beoogd resultaat

Doel is het ontwikkelen en valideren van een thermisch actieve leemvloer als biobased alternatief voor betonkernactivering, zodat toepassing in Nederland binnen bereik komt.

Beoogde resultaten (deliverables) binnen 6 maanden:

1.       Uitgewerkt vloersysteem (opbouw, leidingconcept, ontwerpuitgangspunten) incl. aandachtspunten voor koppeling aan houtconstructies.

2.       Validatieresultaten (meetdata) voor akoestische prestaties, verwarm-/koelprestatie, reactietijd en thermische stabiliteit.

3.       Inzicht in comfortrelevante parameters (akoestiek, oppervlaktetemperaturen, gelijkmatigheid, risico’s zoals condens bij koeling) en vochtgedrag.

4.       Inzicht in geschiktheid en randvoorwaarden voor lokaal gewonnen klei/leem als grondstof (praktijkgericht: verwerkbaarheid en reproduceerbaarheid).

5.       Ontwerprichtlijnen (compact) voor opschaalbare toepassing (utiliteitsbouw en woningbouw).

6.       Kennisdeling via BuildinG (demo + korte rapportage/handreiking).

7.       Gebruikerswaarde (expliciet): het beoogde systeem levert een stabiel en comfortabel binnenklimaat met minder installaties, lagere onderhoudslast en minder overlast in gebruik (geluid/klachten), waardoor het direct voordeel kan opleveren voor eindgebruikers